Wat gebeurt er met uw huis, uw spaargeld en uw spullen als u er niet meer bent? En wie zorgt er voor uw kinderen? Met een testament regelt u dat zelf. U bepaalt wie wat krijgt — en u voorkomt dat uw naasten later voor verrassingen komen te staan.
Doet u niets, dan beslist de wet voor u. De wet bepaalt dan een vaste volgorde: eerst erven uw echtgenoot of geregistreerd partner en uw kinderen, daarna uw ouders en broers of zussen, en zo verder. Woont u samen zonder te trouwen of een partnerschap te registreren? Dan erft uw partner niets, dat regelt u alleen via een testament.
Veel mensen stellen het uit. Begrijpelijk, maar het is eenvoudiger geregeld dan u denkt. In dit artikel leggen wij uit wat een testament is, welke keuzes u kunt maken en hoe het werkt als u iets wilt aanpassen.
Wat is een testament?
Een testament is een officieel document waarin u vastlegt wat er na uw overlijden met uw bezittingen en uw nalatenschap moet gebeuren. Het werkt pas op het moment dat u overlijdt. Alleen u kunt bepalen wat er in staat en alleen u kunt het later weer aanpassen.
In een testament kunt u onder meer vastleggen:
- Wie uw erfgenamen zijn en welk deel van uw nalatenschap zij ontvangen
- Legaten: wilt u iemand een specifiek bedrag, een sieraad of een bepaald voorwerp nalaten? Dan legt u dat vast als een legaat. Die persoon wordt geen erfgenaam, maar krijgt wel een afdwingbaar recht op dat specifieke iets
- Een executeur: iemand die na uw overlijden uw nalatenschap beheert en voorbereidt voor de verdeling
- Testamentair bewind: wilt u dat iemand hetgeen dat u nalaat beheert namens een erfgenaam die dat (nog) niet zelf kan, zoals een jong kind of een kwetsbare volwassene? Dan stelt u bewind in. Een beheerder zorgt er dan voor dat het vermogen goed wordt beheerd totdat de erfgenaam dat zelf kan overnemen
- Bijzondere voorwaarden, zoals het moment waarop iemand zijn erfdeel ontvangt of de manier waarop bepaalde bezittingen worden verdeeld
Een testament geeft duidelijkheid en voorkomt misverstanden of conflicten.
Wat u niet volledig kunt uitsluiten: de legitieme portie
Uw kinderen — en als die er niet meer zijn, hun kinderen hebben altijd recht op een wettelijk minimumaandeel in de waarde van uw nalatenschap. Dat heet de legitieme portie. Ook als u hen in uw testament volledig onterft, kunnen zij dat deel opeisen. U kunt uw kinderen dus wél onterven voor de rest, maar niet voor dit minimale deel.
Dit is een belangrijk punt om rekening mee te houden, zeker als u bewust iemand minder of niets wilt nalaten.
Welke soorten testamenten zijn er?
De wet stelt strenge eisen aan een testament. Een brief of kladblok thuis heeft geen juridische waarde als testament. Er zijn vier gangbare varianten:
- Notarieel testament: de notaris neemt uw laatste wil op in een officiële akte. Dit is de meest gebruikte vorm en is direct rechtsgeldig na registratie in het Centraal Testamentenregister.
- Besloten (geheim) testament: u schrijft het testament zelf en geeft het gesloten en ondertekend af bij een notaris, die bevestigt dat hij het in bewaring heeft. De inhoud blijft geheim totdat u overlijdt.
- Codicil: een volledig handgeschreven, gedateerd en ondertekend briefje — zonder notaris. Maar let op: de wet staat hiervoor maar een beperkte inhoud toe.
Eén extra aandachtspunt: om een testament te mogen maken, moet u begrijpen wat u doet en wat de gevolgen zijn; u moet wilsbekwaam zijn. Voor de meeste mensen is dat vanzelfsprekend. Staat u vanwege uw lichamelijke of geestelijke toestand onder curatele? Dan heeft u vooraf toestemming van de kantonrechter nodig.
Niet zeker welke variant het beste bij u past of wanneer u uw testament moet opstellen? Wij kijken graag samen met u naar uw situatie.
Kunt u uw testament later nog aanpassen?
Ja, altijd. Uw testament is nooit definitief. U kunt het op elk moment aanpassen of volledig herroepen, zolang u dat zelf doet en zolang u wilsbekwaam bent. Een ander kan dat niet voor u doen, en het kan ook niet mondeling. Een aanpassing of herroeping gaat altijd via een nieuw testament.
Veelvoorkomende redenen om uw testament te herzien:
- U trouwt, scheidt, gaat samenwonen of krijgt een kind
- U verkoopt uw huis, ontvangt zelf een erfenis of uw vermogen verandert ingrijpend
- Uw wensen over de verdeling van uw bezittingen zijn veranderd
- U wilt uw nalatenschap fiscaal slimmer regelen
Tot slot
Een testament is een heldere vastlegging van wat u wilt. Het geeft rust aan uzelf en duidelijkheid aan uw naasten op een moment waarop zij dat het hardst nodig hebben.
Of u nu voor het eerst een testament wilt laten opstellen, uw bestaande testament wilt aanpassen of gewoon wilt weten waar u aan toe bent: bij Aspremont Advocaten staan wij voor u klaar. Neem gerust contact met ons op.
